Nội dung chính
Thoát vị đĩa đệm cột sống thắt lưng
Đau rễ thần kinh
Đau rễ phản ánh một quá trình tổn thương kích thích rễ thần kinh. Có thể do chèn ép cơ học (thoát vị đĩa đệm, chèn ép do xương); do viêm rễ, viêm ngoài màng cứng, viêm màng nhện của tủy sống; do u rễ. Đau rễ thần kinh thường đau theo dải, lan từ thắt lưng xuống chân, tương ứng với vùng phân bố của rễ thần kinh. Đau rễ xuất hiện sau giai đoạn đau thắt lưng cục bộ, đau tăng lên khi đi lại, đứng lâu, ngồi lâu. Đau dội mạnh lên khi ho, hắt hơi, rặn đại tiện. Nằm nghỉ tại giường lại giảm đau nhanh chóng. Đó là kiểu đau mang tính chất cơ học, thường gặp trong cơ chế xung đột giữa đĩa đệm với rễ thần kinh do thoát vị đĩa đệm.
Đau rễ lại xuất hiện khi đi được một đoạn làm bệnh nhân phải dừng lại để nghỉ. Khi đi tiếp một đoạn nữa, đau lại xuất hiện, buộc bệnh nhân phải nằm nghỉ. Người ta gọi đó là hội chứng đau khập khễnh cách hồi.
Trường hợp đau một rễ thần kinh thường gặp trong thoát vị đĩa đệm tầng L4 – L5 (đốt thắt lưng 4 – 5) và thoát vị đĩa đệm L5 – S1 (đốt thắt lưng 5 – xương cùng thứ nhất). Trường hợp thoát vị đĩa đệm hai tầng sẽ gây đau hai rễ thần kinh, thường gặp ở hai đĩa đệm cuối là L4 – L5 và L5 – S1 vì đây là đoạn bản lề của cột sống thắt lưng, nơi chịu sức ép mạnh của tải trọng phần trên cơ thể và sự chuyển động của cột sống về nhiều phía.
Trường hợp bệnh nhân Trần Kim Sen, 59t, thể trạng to lớn, bị thoát vị đĩa đệm nhiều tầng nơi cột sống thắt lưng, mất vững C5, L3L4, L4L5,L5S1, do khuyết eo L5, liệt một phần hai chân trái phải, gãy ngang chân cung L4.
Bệnh nhân đau nhiều ở lưng, lan chân, hạn chế vận động khi nhập viện tại Bệnh viện SAIGON-ITO Tân Bình.
Kết quả chẩn đoán lâm sàng trước phẫu thuật:
-Trượt thân đốt L4/L5/S1 ra trước độ I gây chèn hẹp ống sống, chèn rễ L4L5 hai bên trong lỗ ghép. Trượt thân đốt L3L4 ra sau độ I.
-Hình thoái hóa mọc gai xương thân đốt L3-L5.
-Hình thoái hóa mất nước đĩa đệm L3-S1.
-Đĩa đệm L4-L5-S1 lồi ra sau 5mm, trung tâm, chèn lõm bao màng cứng, không chèn rễ thần kinh hai bên.
– Đĩa đệm L3L4 lồi ra sau 5mm, trung tâm-lệch phải, chèn lõm bao màng cứng, chèn rễ thần kinh L4 bên phải.
– Các đĩa còn lại vùng thắt lưng không có hình thoát vị đĩa đệm.
-Hình thoái hóa khớp liên mấu sau L3-S1 hai bên.
-Không có hình bất thường tín hiệu và hình dạng phần mềm cạnh sống.
Phương pháp phẫu thuật: giải ép + cố định dụng cụ+TLIF L3L4,L4L5,L5S1.

Sau mổ bệnh nhân tỉnh, tiếp xúc tốt, vết mổ ít đau. Hai chân cử động được nhẹ nhàng, xoay trở được,cổ chân gập duỗi được.
Sau mổ 3 ngày, Bệnh nhân được cho tập vật lý trị liệu phục hồi chức năng.
Sau mổ 5 ngày, bệnh nhân đã đi lại được, ăn ngủ được.
Bệnh nhân tiếp tục được cho theo dõi và điều trị, tập đi lại bằng khung,
tiếp tục cho tập vật lý trị liệu phục hồi chức năng thêm trước khi xuất viện,
BT